SABETAYİSTLER

SABETAYİSTLER KİMLERDİR ?

    İzmir de yaşayan azınlıklar; yahudiler, rumlar, levantenler bir de sabetayistler. Kimdir bu sabetayistler?

    Yurdumuza gelen ilk yahudiler, 1492 yılında İspanya'nın zulmünden kaçıp, Osmanlıya sığınan daha çok İstanbul ve İzmir e yerleşenlerdir. Osmanlının  kendilerine tanınan ayrıcalıklarından faydalanıp,  siyasette, bürokroside, iş dünyasında önemli yerlere gelmişlerdir.

Sabetaycılığın kurucusu

Sabetay Sevi  1626 yılında, İzmir in Agora semtinde dünyaya geldi. Yahudi bir ailenin çocuğu idi. Dini eğitim aldı ve 1666 yılında mesih olduğunu ilan etti. Dünyayı 38 krallığa bölüp, Kudüs te Tanrının Krallığını kuracaktı.

Sinogoglarda yaptığı yahudi dualarında, kendini padişahtan daha üstün görüp, padişah yerine kendi ismini kullanmaya başlayınca, İzmir deki yahudi hahamları bundan rahatsız oldular, onu İzmir kadısına şikayet ettiler, Osmanlı Hükümeti de kendisini takibe aldı.

Bir rivayete göre İstanbul hahambaşı da   hakkında idam kararı çıkardı.

Sabetay Sevi idam edilmekten korktu, kendisi hakkında söylenenleri inkar ederek, müslüman olmayı kabul etti. Ve Mehmet Efendi ismini aldı. Müritleri de topluca müslüman oldular.

   Uzun yıllar müslüman gözüküp, evlerinde kendi inanç ve ibadetlerini yaşadılar. Dışarıda da müslüman gibi görünüp, camiye gittiler, oruç tuttular, kurban kestiler. Bunlar gizli yahudilerdi. Gerçek anlam da müslüman olanları da oldu tabi ama sabetayistlerle,  gerçek yahudiler çekişme içinde yaşadılar. Birbirinden ve yabancılardan kız almadılar, mezarlıkları ayrıydı ve farklı sinogoglarda ibadet ettiler. Onlar için Dönme ifadesi kullanıldı.

 

Sabetaycılığın lideri Sabetay Sevi sürgüne gönderildiği Arnavutluk'ta öldü. Sabetayistler çocuklarının iyi eğitim alması için, Feyziye Mekteplerini ve de Şişli Terakki Lisesini kurmuşlardır. Bugün gazeteci siyasetçi, işadamı, sanatçı olarak bilinen çok sayıda sabetayist bulunmaktadır.

Hasan Tahsin

Halide Edip Adıvar

İsmail Cem

Sabiha Sertel

 

 

 

 

Bu yazı Genel Kültür kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

SABETAYİSTLER için 1 cevap

  1. Takip edilmeye değer bir websiteniz var

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir